Dit opiniestuk verscheen in De Standaard op 12 mei 2020
(Een Franse versie stond in Le Soir)
Naar de exit zonder auto
De voorbije weken werd duidelijk dat er in dichtbevolkte wijken geen ruimte is om aan physical distancing te doen. Hier en daar kwamen er lokale maatregelen, maar een nationaal ruimtelijk draaiboek blijft uit. Zij die de exitstrategie uittekenen, houden geen rekening met ruimtelijke implicaties, ondanks waarschuwingen voor een mobiliteitsknoop. Premier Sophie Wilmès (MR) riep zelfs op om het openbaar vervoer links te laten liggen en de auto als alternatief te gebruiken. De beperkte aandacht voor de ruimtelijke infrastructuur hoeft niet te verbazen, want in de expertgroepen zitten geen ruimtelijk planologen, stedenbouwkundigen, verkeersdeskundigen of architecten. Ook de ministers van Mobiliteit en Omgeving blijven buiten beeld.
Verkeersinfarct dreigt
Mobiliteit is in de eerste plaats een zaak van volksgezondheid. Luchtvervuiling veroorzaakt jaarlijks ongeveer 500.000 vroegtijdige overlijdens in Europa, waarvan 9.300 in België. De advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) voor fijn stof worden in grote delen van België overschreden. De juridisch afdwingbare Europese grenswaarde voor stikstofdioxide wordt op verkeersdrukke locaties niet gerespecteerd.
Vanwege hun lakse aanpak om de luchtkwaliteit te verbeteren, worden de verschillende overheden in ons land nu al voor de rechter gedaagd. Dat ze deze gezondheidscrisis bestrijden zonder rekening te houden met een ander dodelijk gezondheidsprobleem, is moeilijk te begrijpen. Recente studies geven aan dat luchtvervuiling mogelijk een katalysator is voor de dodelijkheid van het coronavirus. Een onbezonnen doorstart op het vlak van mobiliteit kan grote gevolgen hebben.
Maar hoe kun je een economische relance uitdokteren zonder het vervoer van personen en goederen in rekening te brengen? De beelden van de verkeerscongestie na de heropstart in Chinese steden tonen wat er gebeurt als we geen doortastende maatregelen treffen om het autogebruik te ontmoedigen.
Mobiliteit is bovendien onlosmakelijk verbonden met economie. Een efficiënte heropstart van de economie vraagt een vlotte bereikbaarheid van handelszaken, bedrijven en kantoren. In een stad als Brussel zijn er dagelijks gemiddeld 5,4 miljoen verplaatsingen, waarvan 35 procent met het openbaar vervoer. Op een normale werkdag staat het autoverkeer al stil. Als na de exit 1,9 miljoen extra verplaatsingen met de auto gebeuren, dreigt een totaal verkeersinfarct.
Mobiliteit bepaalt ook de leefkwaliteit van de publieke ruimte. De lockdown betekent minder auto’s en biedt letterlijk ruimte voor bewoners die thuis zitten met kinderen, in een kleine woning zonder tuin of terras. De wekenlange quarantaine vergt van veel stadsbewoners bijzondere inspanningen. Met het oog daarop is het niet wenselijk dat de publieke ruimte weer eenzijdig ingepalmd wordt door de auto.
Ten slotte is er het gebrek aan verkeersveiligheid in België. Als de scholen weer opengaan op 18 mei, komen er opnieuw veel kinderen op straat tijdens de spitsuren. Globaal zijn verkeersongevallen de grootste doodsoorzaak bij 4- tot 25-jarigen geworden. De paradox is dat onveilige wegen ouders aanzetten om hun kinderen naar school te brengen met de auto, en dat ze zo bijdragen aan de onveiligheid. Die vicieuze cirkel dreigt een negatieve spiraal te worden als de auto nu ook gepresenteerd wordt als het meest coronaveilige vervoersmiddel.
Laat de auto staan
De Nationale Veiligheidsraad moet het mobiliteitsvraagstuk ter harte nemen bij het uittekenen van de exitstrategie. Daarbij moet de raad zich laten bijstaan door mobiliteitsexperts, planologen, stedenbouwkundigen en architecten. Wij formuleren alvast twee aanbevelingen:
1. Stel in de communicatie de actieve verplaatsingen duidelijk voorop en volg daarmee de WHO-richtlijn op: ‘Probeer waar mogelijk te wandelen of te fietsen.’ Die maatregel heeft een positieve impact op de gezondheid: hij bevordert lichaamsbeweging en helpt om de verspreiding van het virus in te perken. Stigmatiseer het collectieve vervoer niet, maar roep op om een performant openbaar vervoer op te zetten en ondersteun reizigers om veilig te reizen.
2. Schrijf richtlijnen uit om anderhalvemeteren in de publieke ruimte en op het openbaar vervoer mogelijk te maken. Je kunt de capaciteit van veilige fiets- en wandelpaden opdrijven, missing links wegwerken en de fietssnelwegen uitbreiden met veilige, afgescheiden fietsnetwerken binnen woonwijken. Overstapplaatsen aan de rand zijn nodig om het verkeer van buiten de directe periferie op te vangen. Woonerven, autovrije zones en doordachte verkeersfilters kunnen de impact van het pendelverkeer op woonwijken drastisch inperken en de leefkwaliteit sterk verbeteren. Inzetten op buurtvoorzieningen en lokale nabijheid stimuleert mensen om zich te voet of per fiets te verplaatsen. Hou rekening met wachtrijen op de stoep: schrap parkeerplaatsen voor lokale handelszaken en maak winkelstraten autovrij.
Veel beslissingen die deel uitmaken van de exitstrategie hebben een ruimtelijke impact op onze leefomgeving. Covid-19 haalt bestaande evenwichten overhoop, waardoor mensen zich anders gedragen en verplaatsen. Die paradigmashift verdient een snelle en doortastende ruimtelijke regie die chaos vermijdt en een doorstart van de economie en de samenleving alle kansen geeft.
Gekopieerd van de site van BRAL (foto van BRAL)
https://bral.brussels/nl/artikel/naar-de-exit-zonder-auto
BRAL, Fietsersbond en vele andere organisaties en personen ondertekenden deze brief :
Bouwmeesters:
Leo Van Broeck (Vlaams Bouwmeester)
Chantal Dassonville (Cellule Architecture Fédération Wallonie-Bruxelles)
Kristiaan Borret (Bouwmeester Maître Architecte Brussel)
Christian Rapp (Stadsbouwmeester Antwerpen)
Peter Vanden Abeele (Stadsbouwmeester Gent)
Georgios Maïllis (Bouwmeester de Charleroi)
Stefan Devoldere (Stadsatelier Oostende)
Oud-bouwmeesters :
Bob Van Reeth (architect, eerste Vlaams Bouwmeester 1998-2005)
Marcel Smets (Vlaams Bouwmeester 2005-2010)
Peter Swinnen (Vlaams Bouwmeester 2010-2015, CRIT.)
Olivier Bastin (1st Bouwmeester maître architecte Brussels )
Dokters en wetenschappers :
Benoit Nemery (Emeritus hoogleraarToxicologie & Arbeidsgeneeskunde)
Lieven Annemans (professor Gezondheids- en welzijnseconoom UGent en VUB)
Marc Goethals (Cardioloog OLV ziekenhuis Aalst)
Thomas Vanwolleghem (UAntwerpen, Universitair Ziekenhuis Antwerpen)
Wouter Arrazola de Oñate (arts-onderzoeker respiratoire volksgezondheid)
Organisaties :
Ann Verhetsel (Vlaamse vereniging van Ruimte en Planning)
Audrey Contesse (Institut Culturel d’Architecture Wallonie-Bruxelles)
Aurélie Willems (GRACQ - Les Cyclistes Quotidiens)
Bernard Govaert (Netwerk Duurzame Mobiliteit)
Bert Cornillie (Straten Vol Leuven)
Boris Nasdrovisky (Tous à Pied)
Dave Van Meel (Greenpeace Belgium)
Delphine Morel & Katia Xenophontos (Bruxsel’Air)
Eva Jacobs & Marlies (Filter Café Filtré Antwerpen)
Els Van den broeck en Jan Christiaens (Mobiel 21)
Fenna Bouve (30max)
François Schreuer (urbAgora, revue Dérivations)
Frank D’hondt (Secretaris-Generaal ISOCARP)
Geert Van Waeg (Johanna vzw)
Jacques Timmerman, (ACE Architects’s Council of Europe)
Jan Vilain (Infopunt Publieke Ruimte)
Jente Somers (Critical Mass Antwerpen)
Johan Van Reeth (Leuven2030, BUUR)
Joris Scheers (ECTP - Conseil Europeene des Urbanistes)
Jouri De Pelecijn (Filter Café Filtré Atelier)
Kaatje Aerts & Ine Vos (Filter Café Filtré Brussel)
Lies Craeynest (Clean Air BXL)
Linda De Boeck (Vlaams Instituut Gezond Leven)
Malte Arhelger (Critical Mass Brussels)
Manu Claeys (StRaten-Generaal)
Marion Alecian (ARAU)
Martine Labeye (Past Président Conseil National de l’Ordre des Architectes)
Mikaël Van Eeckhoudt (Fietsersbond)
Oliver Kozak (EU Cycling Group)
Peter Vermeulen (Ringland)
Pierre Courbe (Inter-Environnement Wallonie)
Pierre Donnier (Les Chercheurs d’air)
Raf Pauly & Tim Cassiers (BRAL - Citizens Action Brussels)
Roel De Cleen & Koen Van Wonterghem (Ouders van Verongelukte Kinderen - SAVE)
Roeland Dudal (Architecture Workroom Brussels)
Sabine Miedema (Kind & Samenleving)
Sofie De Caigny (Vlaams Architectuurinstituut)
Steven Clays (Trage Wegen)
Tom Dhollander (Voetgangersbeweging)
Xavier Tackoen (Espaces-Mobilités)
Wiet Van Daele & Kadri Soova (Heroes for Zero)
Wout Baert (Fietsberaad Vlaanderen)
Academici :
Aniss M. Mezoued (Brussels Studies Institute et UCLouvain)
Bas de Geus (Vrije Universiteit Brussel - MFYS - MOBI)
Bas van Heur (Vrije Universiteit Brussel - Cosmopolis Centre for Urban Research)
Benoit Moritz (Université Libre de Bruxelles, Metrolab.Brussels)
Cathy Macharis (Vrije Universiteit Brussel-Onderzoeksgroep MOBI)
Dag Boutsen (KU Leuven, Faculteit Architectuur)
Dirk Lauwers (UAntwerpen - Research Group for Urban Development)
Eric Cornelis (Groupe de Recherche sur les Transports, UNamur)
Eric Corijn (VUB - Cosmopolis Centre for Urban Research)
Frédéric Dobruszkes (Université libre de Bruxelles & FNRS)
Georges Allaert (emeritus gewoon hoogleraar UGent)
Hans Leinfelder (KU Leuven, Faculteit Architectuur)
Hilde Heynen (KU Leuven, Faculteit Architectuur)
Jacques Teller (Université de Liège, LEMA)
Jean-Philippe De Visscher (UCLouvain)
Kobe Boussauw (VUB - Cosmopolis Centre for Urban Research)
Kris Peeters (PXL Hasselt)
Lieven De Cauter (KU Leuven & RITCS)
Luce Beeckmans (Universiteit Gent - postdoctoraal onderzoeker FWO)
Luc Int Panis (actieve mobiliteit en gezondheid, PASTA Antwerpen)
Maarten Van Acker (UAntwerpen - Onderzoeksgroep voor Stadsontwikkeling)
Maarten Van Den Driessche (UGent - Vakgroep Architectuur en Stedenbouw)
Mario Cools (Université de Liège, LEMA)
Marlies De Munck (UAntwerpen, Filter Café Filtré Antwerpen)
Michel Hubert (Université Saint-Louis – Bruxelles, Université libre de Bruxelles)
Nathalie Roussel (UAntwerpen en Antwerp HeArts)
Nicola da Schio (VUB , Cosmopolis Centre for Urban Research)
Pascal De Decker (KU Leuven, Faculteit Architectuur)
Pascal Gielen (UAntwerpen - ARIA - CCQO)
Pieter Van den Broeck (KU Leuven, Research Unit Planning & Development)
Pierre Vanderstraeten (UCLouvain - LOCI)
Pieter Uyttenhove (UGent - Vakgroep Architectuur en Stedenbouw)
Willy Miermans (UHasselt, Instituut voor Mobiliteit)
Posts tonen met het label open brief. Alle posts tonen
Posts tonen met het label open brief. Alle posts tonen
donderdag 14 mei 2020
zaterdag 6 juli 2019
OPEN BRIEF aan de onderhandelaars van de Brusselse regering
OPEN BRIEF aan de onderhandelaars van de Brusselse regering
“Van Brussel een kindvriendelijke stad maken: een Tour de Force?”
Brussel, kampioen in politieke moed!?
De verkiezingen liggen al een maand achter ons en de onderhandelaars lijken tot een akkoord gekomen over mobiliteit. Het stemt ons hoopvol dat mobiliteit zo hoog op de agenda staat.
Maar tegelijk maken de echo’s over wat vandaag op tafel ligt ons ook bezorgd. Zal het akkoord voldoende ambitie vertonen om te voldoen aan de wens van de Brusselaar voor een betere en meer leefbare stad?
Dit weekend is Brussel gaststad van de Tour de France. Een enorme eer. Maar is deze stad die eer waard? Wat met haar eigen jonge kampioenen: de generatie kinderen en jongeren die hier momenteel opgroeit? Krijgen zij de kans om Brussel op eigen krachten te verkennen? Kunnen zij zich hier vrij en veilig bewegen?
Een sportevent is leuk voor één weekend. Wat wij vragen, is veel meer: een stad die elke dag rekening houdt met de longen en de veiligheid van onze kinderen in het verkeer. Om dit te bereiken volstaan een paar losse maatregelen niet.
Fundamenteel gaat het over het herdenken van de stad. Steden als Parijs, Barcelona, Oslo, Kopenhagen en Utrecht doen het al lang. Ze werken op volle kracht naar een toekomst waarin schone lucht, verkeersveiligheid en toegankelijkheid centraal staan.
Om vergelijkbare reuzensprongen te zetten, vragen we de Brusselse onderhandelaars zichzelf te overstijgen en politieke moed te tonen.
- We hoorden voor de verkiezingen bij alle partijen de belofte “Le-tout-à-la-voiture est fini.” Maak dit concreet en focus in het akkoord op het drastisch verminderen van de autodruk. Leefbare wijken met minder verkeersdrukte bereik je met sturende circulatieplannen, zone 30, fysieke ingrepen in het straatbeeld en een vooruitstrevende fiscaliteit die het autogebruik en transitverkeer door de stad ontmoedigt.
- Rol een veilig fiets- en voetgangersnetwerk uit over het hele gewest dat kindvriendelijk en toegankelijk is voor mindervaliden. Naast een consistent budget om dit te realiseren is er een ambitieus parkeerbeleidsplan nodig dat parkeerplaatsen in de publieke ruimte omzet in ruimte voor voetgangers en fietsers en dat de parkeertarieven verhoogt. Kopenhagen heeft de afgelopen tien jaar 270 miljoen geïnvesteerd in fietsinfrastructuur. Verdient Brussel als hoofdstad van Europa dit ook?
- De kinderen van onze stad hebben veel te weinig plaats om onbezorgd buiten te spelen. Zeker als je weet dat vele kinderen niet eens beschikken over een eigen kamer en op een heel kleine oppervlakte wonen. Maak een speerpunt van publieke ruimte die ten dienste staat van haar (jonge) bewoners.
- Daarnaast kreunt onze stad onder de hitte en de slechte luchtkwaliteit. Een vergroening van de stad is onontbeerlijk om hieraan te verhelpen.
Daarnaast is ook een versnelde uitfasering van dieselwagens en verbrandingsmotoren nodig. Als Parijs het kan, kan Brussel het zeker.
Als Brusselaars houden wij van onze stad. Maar we liggen wakker van de slachtoffers die op de Brusselse wegen vallen, van zomerse temperaturen die de pan uit swingen, van kinderen die mondmaskers nodig hebben aan de schoolpoort.
We vragen u met aandrang om in de komende legislatuur de lat hoog te leggen. Het publieke debat dat op gang kwam na onze wekenlange acties toont dat het draagvlak er is. En dat draagvlak is er om te blijven. Onze spandoeken bergen we niet te ver weg, ook niet na de Tour de France.
Het is het moment om ambitie te tonen en grote maatschappelijke winsten te boeken, op het vlak van langere levensduur met gezondere lucht, van veiligere wegen, van een openbare ruimte die mensen verenigt (un espace public qui relie ses habitants) en van een klimaatvriendelijke stad.
In de hoop dat we u hebben kunnen inspireren tot een gedurfd regeerakkoord.
Hoogachtend,
Fietsersbond en alle andere ondertekenaars (zie hoger)
Verschillende
Brusselse burgerbewegingen en organisaties vrezen dat het ambitieniveau
bij de Brusselse onderhandelaars onvoldoende hoog is.
Er staat veel op het spel. Met name de gezondheid en veiligheid van de (jonge) Brusselaars. We hebben niet de tijd om 5 jaar te verliezen. Het brede draagvlak om drastische maatregelen te nemen en de publieke ruimte open te stellen voor de actieve weggebruikers is er. Halfbakken maatregelen zijn geen optie.
We ondertekenden deze open brief samen met onze collega's van Brussels for Zero, Filter Café Filtré, Bruxsel'air, schonelucht BXL airpropre, Ouders van Verongelukte Kinderen - OVK, Parents d'Enfants Victimes de la Route-PEVR, GRACQ, BRAL.Brussels, International federation of pedestrians, CAWaB - Collectif Accessibilité Wallonie Bruxelles, Climate Express, KleineRing.be, PetiteCeinture.be, Sentiers.be, Infopunt Publieke Ruimte, Critical Mass Brussels, De Studio JES Brussels, Triangle 1070, Green connection, voetgangersbeweging, Arau Asbl, Cultureghem, Porte d'Anderlecht, Chiro Brussel, 1060/0, 1030/0, Jeugdraad VGC Brussel, D'Broej Ratatouille, Greenpeace BelgiumEr staat veel op het spel. Met name de gezondheid en veiligheid van de (jonge) Brusselaars. We hebben niet de tijd om 5 jaar te verliezen. Het brede draagvlak om drastische maatregelen te nemen en de publieke ruimte open te stellen voor de actieve weggebruikers is er. Halfbakken maatregelen zijn geen optie.
Brussel, kampioen in politieke moed!?
De verkiezingen liggen al een maand achter ons en de onderhandelaars lijken tot een akkoord gekomen over mobiliteit. Het stemt ons hoopvol dat mobiliteit zo hoog op de agenda staat.
Maar tegelijk maken de echo’s over wat vandaag op tafel ligt ons ook bezorgd. Zal het akkoord voldoende ambitie vertonen om te voldoen aan de wens van de Brusselaar voor een betere en meer leefbare stad?
Dit weekend is Brussel gaststad van de Tour de France. Een enorme eer. Maar is deze stad die eer waard? Wat met haar eigen jonge kampioenen: de generatie kinderen en jongeren die hier momenteel opgroeit? Krijgen zij de kans om Brussel op eigen krachten te verkennen? Kunnen zij zich hier vrij en veilig bewegen?
Een sportevent is leuk voor één weekend. Wat wij vragen, is veel meer: een stad die elke dag rekening houdt met de longen en de veiligheid van onze kinderen in het verkeer. Om dit te bereiken volstaan een paar losse maatregelen niet.
Fundamenteel gaat het over het herdenken van de stad. Steden als Parijs, Barcelona, Oslo, Kopenhagen en Utrecht doen het al lang. Ze werken op volle kracht naar een toekomst waarin schone lucht, verkeersveiligheid en toegankelijkheid centraal staan.
Om vergelijkbare reuzensprongen te zetten, vragen we de Brusselse onderhandelaars zichzelf te overstijgen en politieke moed te tonen.
- We hoorden voor de verkiezingen bij alle partijen de belofte “Le-tout-à-la-voiture est fini.” Maak dit concreet en focus in het akkoord op het drastisch verminderen van de autodruk. Leefbare wijken met minder verkeersdrukte bereik je met sturende circulatieplannen, zone 30, fysieke ingrepen in het straatbeeld en een vooruitstrevende fiscaliteit die het autogebruik en transitverkeer door de stad ontmoedigt.
- Rol een veilig fiets- en voetgangersnetwerk uit over het hele gewest dat kindvriendelijk en toegankelijk is voor mindervaliden. Naast een consistent budget om dit te realiseren is er een ambitieus parkeerbeleidsplan nodig dat parkeerplaatsen in de publieke ruimte omzet in ruimte voor voetgangers en fietsers en dat de parkeertarieven verhoogt. Kopenhagen heeft de afgelopen tien jaar 270 miljoen geïnvesteerd in fietsinfrastructuur. Verdient Brussel als hoofdstad van Europa dit ook?
- De kinderen van onze stad hebben veel te weinig plaats om onbezorgd buiten te spelen. Zeker als je weet dat vele kinderen niet eens beschikken over een eigen kamer en op een heel kleine oppervlakte wonen. Maak een speerpunt van publieke ruimte die ten dienste staat van haar (jonge) bewoners.
- Daarnaast kreunt onze stad onder de hitte en de slechte luchtkwaliteit. Een vergroening van de stad is onontbeerlijk om hieraan te verhelpen.
Daarnaast is ook een versnelde uitfasering van dieselwagens en verbrandingsmotoren nodig. Als Parijs het kan, kan Brussel het zeker.
Als Brusselaars houden wij van onze stad. Maar we liggen wakker van de slachtoffers die op de Brusselse wegen vallen, van zomerse temperaturen die de pan uit swingen, van kinderen die mondmaskers nodig hebben aan de schoolpoort.
We vragen u met aandrang om in de komende legislatuur de lat hoog te leggen. Het publieke debat dat op gang kwam na onze wekenlange acties toont dat het draagvlak er is. En dat draagvlak is er om te blijven. Onze spandoeken bergen we niet te ver weg, ook niet na de Tour de France.
Het is het moment om ambitie te tonen en grote maatschappelijke winsten te boeken, op het vlak van langere levensduur met gezondere lucht, van veiligere wegen, van een openbare ruimte die mensen verenigt (un espace public qui relie ses habitants) en van een klimaatvriendelijke stad.
In de hoop dat we u hebben kunnen inspireren tot een gedurfd regeerakkoord.
Hoogachtend,
Fietsersbond en alle andere ondertekenaars (zie hoger)
Abonneren op:
Posts (Atom)

